Tự sự: Nhân tố thuyết phục lưỡng tuyến trong giao tiếp tiếng Việt

Tóm tắt

Bài viết này nhằm làm rõ cơ chế thuyết phục lưỡng tuyến của tự sự trong giao tiếp tiếng Việt trên cứ liệu 133 phát ngôn tự sự thuộc 20 diễn ngôn của chương trình truyền hình Quyền lực ghế nóng phiên bản nghệ sĩ (2018). Trên cơ sở phương pháp phân tích diễn ngôn, với đơn vị phân tích là phát ngôn, nghiên cứu xác định tự sự như một dạng dẫn chứng trải nghiệm trong mô hình lập luận của Toulmin (1958). Kết quả cho thấy tự sự không chỉ cung cấp dữ liệu cho lập luận mà còn kích hoạt cơ chế xử lý suy nghiệm bao gồm tính chân thực, độ tin cậy, sự đồng cảm và sự cộng hưởng giá trị trong tiếp nhận. Qua đó, nghiên cứu đề xuất cách tiếp cận tích hợp giữa mô hình lập luận của Toulmin và mô hình xử lý thông tin thuyết phục của Chaiken nhằm lý giải vai trò của tự sự như một nguồn lực thuyết phục lưỡng tuyến trong các diễn ngôn tiếng Việt.