Ngữ nghĩa của từ chỉ bộ phận cơ thể: chi sau trong tiếng Hán và tiếng Việt

Tóm tắt

Cơ thể người là một chỉnh thể gồm rất nhiều bộ phận hợp thành, mỗi bộ phận đảm nhận một chức năng riêng, song lại có quan hệ với nhau. Qua quá trình trải nghiệm cuộc sống, con người đã có nhận thức về từng bộ phận trên cơ thể. Từ đó, mỗi ngôn ngữ đều hình thành nên ý nghĩa ẩn dụ và hoán dụ của lớp từ chỉ bộ phận cơ thể, khiến cho ngữ nghĩa của lớp từ này trở nên phong phú, đa dạng, thỏa mãn nhu cầu giao tiếp với một lượng từ vựng hữu hạn. Bài viết trên cơ sở lý thuyết tri nhận, vận dụng các phương pháp và thủ pháp nghiên cứu như thống kê, phân tích, so sánh đối chiếu tiến hành khảo sát quá trình chuyển nghĩa của từ chỉ bộ phận cơ thể “足 túc/ 脚 cước/腿 thoái” trong tiếng Hán và “chân” trong tiếng Việt, nhằm góp một tài liệu tham khảo cho công tác dạy học và biên phiên dịch Hán – Việt.