Tính hàm ẩn của ngữ điệu tiếng Anh thể hiện qua các đoạn thoại trong phim “Friends” và “Young Sheldon”

Tóm tắt

Khi đề cập đến ngữ điệu trong tiếng Anh, nhiều người học thường chỉ chú ý đến sự biến thiên cao độ của giọng nói mà chưa nhận thức đầy đủ về khả năng truyền tải các tầng nghĩa ngụ ý vượt ra ngoài nội dung ngữ nghĩa của câu. Xuất phát từ nhận định này, nghiên cứu nhằm khám phá các tầng nghĩa hàm ẩn mà đặc điểm siêu đoạn tính của tiếng Anh mang lại, với câu hỏi nghiên cứu sau: ngữ điệu tiếng Anh tham gia vào việc kiến tạo hàm ẩn giao tiếp trong hội thoại thường nhật như thế nào?  Để tìm được câu trả lời cho câu hỏi đó, nghiên cứu  đã sử dụng phương pháp nghiên cứu tư liệu(hay trắc lượng thư mục khoa học-library research) để thu thập cơ sở lý thuyết và  phân tích diễn ngôn  (discourse analysis) để phân tích các đoạn hội thoại được trích từ hai bộ phim truyền hình nổi tiếng là Friends và Young Sheldon- là hai bộ phim phản ánh cuộc sống thường nhật của người Mỹ với các tình huống giao tiếp đời thường hàng ngày  đa dạng giữa các bạn trẻ, thanh thiếu niên từ môi trường học đường đến gia đình, công sở. Trên cơ sở lý thuyết ngữ điệu của Peter Roach (2009) và khung hàm ngôn hội thoại của Grice (1975),  nghiên cứu đi sâu  vào  phân tích bốn loại ngữ điệu cơ bản  của tiếng Anh bao  gồm: ngữ điệu hạ (falling/glide-down), ngữ điệu nâng cao (high rising/glide-up), ngữ điệu nâng thấp (low rising/take-off) và ngữ điệu hạ–nâng (falling–rising/dive) và các nghĩa hàm ẩn của chúng với minh họa từ các đoạn thoại lấy ra từ hai bộ phim Friends and Young Sheldon. Kết quả phân tích cho thấy mỗi kiểu ngữ điệu thường gắn với những hàm ẩn giao tiếp khác nhau như mỉa mai,  châm biếm, phủ định ngầm, hoặc phản đối khéo léo. Từ đó, bài viết khẳng định rằng ngữ điệu không chỉ mang chức năng ngữ pháp mà còn là một phương tiện quan trọng để người nói truyền tải ẩn ý của mình trong giao tiếp