Dịch tựa đề các tác phẩm văn học Nhật Bản sang tiếng Việt theo mô hình dịch thuật Newmark

Tóm tắt

Bài báo vận dụng mô hình của Newmark (1988) nhằm phân tích 214 tựa đề văn học Nhật Bản và 223 tựa đề tương ứng trong tiếng Việt. Kết quả phân tích cho thấy xu hướng chủ đạo là trung thành với nguyên tác với ưu thế tuyệt đối (72.65%) của hướng dịch thiên về ngôn ngữ nguồn gồm Dịch ngữ nghĩa, Dịch trung thành, Dịch nguyên văn và Dịch từng từ. Sự xuất hiện với tần suất đáng kể của Dịch truyền đạt (18.39%) phản ánh một chiến lược kép: vừa bảo toàn giá trị của văn bản nguồn, vừa tối ưu hóa hiệu quả giao tiếp ở ngôn ngữ đích. Dịch tự do (6.28%) và Phỏng dịch (2.24%), dù chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ vẫn được xem là lựa chọn hiệu quả đối với tựa đề có chiều sâu triết lý hoặc chứa đựng yếu tố văn hóa đặc thù.