ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ARCGIS XÂY DỰNG BẢN ĐỒ PHÂN BỐ BIẾN THỂ VẦN NỬA MỞ TRONG TIẾNG QUẢNG NGÃI
Từ khóa:
biến đổi ngữ âm, vần nửa mở, bản đồ ngôn ngữ, tiếng Quảng Ngãi, ArcGISTóm tắt
Bài viết tập trung khảo sát và miêu tả hiện tượng biến đổi hệ thống vần nửa mở trong tiếng Quảng Ngãi, một bộ phận thể hiện chuyển đổi âm sắc đặc trưng. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng gồm kết hợp phân tích – miêu tả ngữ âm – âm vị học với công cụ xây dựng bản đồ ngôn ngữ. Trên cơ sở đó, phần mềm ArcGIS 10.8 được ứng dụng để trực quan hóa dữ liệu, xây dựng bản đồ phân bố biến thể, giúp xác định các đường đồng ngữ âm và ranh giới thổ ngữ. Kết quả cho thấy hệ thống vần nửa mở trong tiếng Quảng Ngãi biến đổi đa dạng theo nhóm thổ ngữ, đặc biệt mạnh mẽ ở thổ ngữ phía Nam. Nghiên cứu góp phần bổ sung tư liệu về tiếng Quảng Ngãi, đồng thời góp phần khẳng định hiệu quả của công nghệ GIS trong xây dựng bản đồ phương ngữ, thổ ngữ.

