Chiến lược lịch sự trong đàm phán thương mại song phương Việt - Mỹ từ góc nhìn ngữ dụng học liên văn hoá

Tóm tắt

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế sâu rộng, đàm phán thương mại quốc tế không chỉ là hoạt động kinh tế, mà còn là một quá trình giao tiếp liên văn hóa đầy chiến lược. Ngôn ngữ trong đàm phán không đơn thuần truyền đạt thông tin mà còn phản ánh vị thế, điều phối quyền lực và thể hiện thiện chí hợp tác. Nghiên cứu này phân tích các chiến lược lịch sự trong diễn ngôn đàm phán thương mại song phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ giai đoạn 1995-2025 dưới góc nhìn ngữ dụng học liên văn hóa. Dựa trên lý thuyết thể diện của Brown & Levinson (1987) và khung ngôn ngữ học đối chiếu, nghiên cứu phân tích 30 văn bản chính thức, gồm thông cáo báo chí và phát biểu tại các sự kiện thương mại cấp chính phủ. Kết quả cho thấy diễn ngôn tiếng Việt thường sử dụng chiến lược gián tiếp, tập thể nhằm duy trì thể diện nhóm; trong khi đó, diễn ngôn tiếng Anh thiên về trực ngôn, minh bạch và phản ánh giá trị cá nhân hóa. Nghiên cứu góp phần làm rõ vai trò của văn hóa trong lựa chọn chiến lược giao tiếp, đồng thời đề xuất các hàm ý thực tiễn trong đào tạo, huấn luyện và thực hành đàm phán thương mại đa văn hóa.