Tính nghiệm xuất của nghĩa (meaning) và thử thách đối với ChatGPT

Tóm tắt

Báo cáo tập trung vào tính chất “nghiệm xuất” (emergent) trong việc hiểu nghĩa của các kết cấu ngôn ngữ. Ngôn ngữ học tri nhận cho rằng nghĩa (meaning) của một biểu thức hay kết cấu (construction) là kết quả của sự tương tác, giữa người sử dụng ngôn ngữ và dạng thức của ngôn ngữ, có tính đến những trải nghiệm, tri thức nền của người sử dụng chứ nghĩa không hề là một cái gì mà người nói có thể đóng gói, mượn các kết cấu ngôn ngữ làm phương tiện chuyên chở, truyền đến người nghe. Theo đó, chẳng hạn “nấm này ăn được” là nấm không độc, nhưng “phở này ăn được” là phở ngon. Từ đó, báo cáo đặt ra thử thách đối với Chat GPT khi phải dịch các kết cấu thể hiện tính nghiệm xuất.